Co zrobić, gdy minął termin na odwołanie od odmowy zezwolenia na pobyt?
Odmowa zezwolenia na pobyt nie zawsze oznacza, że cudzoziemiec traci możliwość zakwestionowania decyzji. Problem pojawia się wtedy, gdy minął już 14-dniowy termin na wniesienie odwołania. W takiej sytuacji trzeba ustalić, czy przepisy pozwalają jeszcze podjąć dalsze działania i jakie formalności są z tym związane. Podpowiadamy, jakie kroki można podjąć po przekroczeniu terminu i na jakie daty trzeba zwrócić uwagę.
Jak ustalić, czy termin na odwołanie już minął?
W sprawie dotyczącej legalizacji pobytu w Polsce trzeba najpierw ustalić datę skutecznego doręczenia decyzji, ponieważ od niej zależy czas na wniesienie odwołania. W przypadku odmowy zezwolenia na pobyt wynosi on co do zasady 14 dni. Daty doręczenia nie wlicza się do tego okresu. Jeśli więc decyzja została doręczona 1 września, termin zaczyna biec 2 września. Gdy jego ostatni dzień wypada w sobotę albo dzień ustawowo wolny od pracy, upływa on następnego dnia, który nie jest sobotą ani takim dniem wolnym. Przy odmowie zezwolenia na pobyt nie należy więc kierować się datą wydania decyzji widoczną na dokumencie ani liczyć 14 dni od momentu jej odbioru włącznie. Dopiero po prawidłowym obliczeniu tego okresu można stwierdzić, czy rzeczywiście doszło do jego przekroczenia.
Co powinna zawierać prośba o przywrócenie terminu na odwołanie?
Jeżeli cudzoziemiec nie wniósł odwołania od odmowy zezwolenia na pobyt w ustawowym terminie, może wystąpić o jego przywrócenie na podstawie art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego. Taką prośbę rozpatruje Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Składa się ją za pośrednictwem wojewody, który wydał decyzję. W dokumencie należy podać dane cudzoziemca i adres, wskazać decyzję, której dotyczy sprawa, np. przez jej datę i numer, a także jednoznacznie sformułować żądanie. Trzeba również opisać, co spowodowało opóźnienie i dlaczego nie było możliwe złożenie odwołania na czas. Prośbę składa się w ramach postępowania odwoławczego, a w jej uzasadnieniu należy wskazać okoliczności potwierdzające brak winy w przekroczeniu terminu.
Jak wykazać brak winy w przekroczeniu terminu?
Uprawdopodobnienie braku winy wymaga dokładnego opisania przyczyny opóźnienia, wskazania, kiedy powstała i ustała, oraz wyjaśnienia, dlaczego uniemożliwiła wniesienie odwołania w terminie. Organ ocenia bowiem, czy wskazana przeszkoda rzeczywiście uniemożliwiała wniesienie odwołania od odmowy zezwolenia na pobyt w terminie mimo zachowania przez cudzoziemca wymaganej staranności. Jeśli przyczyną opóźnienia była np. nagła hospitalizacja, pomocne będą dokumenty potwierdzające pobyt w szpitalu i jego daty. Przy innych zdarzeniach można dołączyć korespondencję, zaświadczenia lub inne materiały pokazujące przebieg sytuacji. Trzeba też wyjaśnić, czy w tym czasie istniała możliwość złożenia odwołania przez pełnomocnika lub z pomocą innej osoby.
Kiedy złożyć prośbę i odwołanie od odmowy zezwolenia na pobyt?
Prośbę o przywrócenie terminu trzeba złożyć w ciągu 7 dni od dnia, w którym ustała przyczyna uniemożliwiająca wniesienie odwołania na czas. Razem z prośbą należy wnieść odwołanie od odmowy zezwolenia na pobyt, ponieważ art. 58 § 2 KPA wymaga jednoczesnego dokonania czynności, której termin został uchybiony. Szczególnie ważne jest zachowanie 7-dniowego terminu na złożenie prośby o przywrócenie terminu, ponieważ tego terminu nie można przywrócić.
Jeżeli nie jest jasne, kiedy ustała przeszkoda albo czy przedstawione okoliczności rzeczywiście mogą świadczyć o braku winy, przed złożeniem dokumentów dobrze przeanalizować przebieg postępowania i posiadane dowody. W sprawach dotyczących dalszego pobytu cudzoziemca błędne ustalenie terminu może przesądzić o możliwości rozpoznania odwołania.
