Co w sprawach cudzoziemców zmienił system MOS II?
Od 27 kwietnia 2026 r. wnioski w wielu sprawach pobytowych cudzoziemcy składają elektronicznie przez system MOS II. Zmiana ta wpływa również na współpracę z pełnomocnikiem, ponieważ część czynności musi wykonać sam cudzoziemiec, a część może powierzyć swojemu reprezentantowi. Inne zasady dotyczą też prowadzenia sprawy już po wysłaniu wniosku. Sprawdź, jak przebiega postępowanie po wprowadzeniu nowych rozwiązań.
Jakie wnioski składa się przez system MOS II?
Od 27 kwietnia 2026 r. przez system MOS II składa się wnioski o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, stały oraz rezydenta długoterminowego UE. Od elektronicznej procedury przewidziano jednak wyjątki. W formie papierowej nadal składa się między innymi wnioski o zezwolenie na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w ramach przeniesienia wewnątrz przedsiębiorstwa oraz mobilności długoterminowej w ramach takiego przeniesienia. Dotychczasowe zasady zachowano również w określonych sprawach rodzinnych, gdy cudzoziemiec przebywa poza Polską. Poza MOS pozostają też wnioski o wydanie nowej karty pobytu, które nadal należy składać w wersji papierowej.
Czy dokumenty można przekazać pełnomocnikowi elektronicznie?
Dokumenty potrzebne do prowadzenia sprawy można przekazać pełnomocnikowi w wersji elektronicznej, na przykład jako skany paszportu, umowy o pracę, zaświadczeń czy potwierdzeń opłat. Na ich podstawie może on sprawdzić dokumentację, wskazać ewentualne braki i przygotować dalsze pisma. Trzeba jednak pamiętać, że plik przesłany pełnomocnikowi do analizy nie zawsze może zostać w tej samej postaci przekazany do urzędu. Forma poszczególnych załączników zależy od wymagań obowiązujących w danym postępowaniu.
Co robi cudzoziemiec, a co pełnomocnik w MOS II?
W systemie MOS II złożenie wniosku należy do cudzoziemca, nawet jeśli w sprawie reprezentuje go pełnomocnik. Pełnoletnia osoba zakłada własne konto, loguje się przez login.gov.pl, uzupełnia formularz i podpisuje go podpisem zaufanym albo kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Następnie wysyła go wraz z wymaganymi załącznikami. Pełnomocnik nie korzysta z danych dostępowych klienta ani nie przesyła formularza ze swojego profilu. Może natomiast pomóc w jego przygotowaniu, gdy wnioskodawca jest zalogowany na własnym koncie. Inne zasady dotyczą małoletnich, osób całkowicie ubezwłasnowolnionych oraz małoletnich bez opieki. W ich imieniu odpowiednie czynności wykonuje rodzic, opiekun albo kurator. Po złożeniu wniosku cudzoziemiec co do zasady zostaje wezwany przez wojewodę do osobistego stawiennictwa, między innymi w celu okazania dokumentu podróży, pobrania odcisków palców i złożenia wzoru podpisu. Przepisy przewidują jednak wyjątki od tego obowiązku. Osobiście nie musi stawiać się między innymi dziecko do ukończenia 6. roku życia, jednak jego rodzic, opiekun lub kurator zostaje wezwany do okazania dokumentu podróży małoletniego. Zwolnienie może dotyczyć również osoby, która ze względu na chorobę lub niepełnosprawność nie jest w stanie pojawić się w urzędzie. Taka okoliczność wymaga zaświadczenia właściwego lekarza specjalisty, wystawionego niewcześniej niż 3 miesiące przed złożeniem wniosku.
Jak pełnomocnik prowadzi sprawę po złożeniu wniosku?
Po ustanowieniu pełnomocnika może on prowadzić sprawę w zakresie określonym w pełnomocnictwie, z wyjątkiem czynności wymagających osobistego udziału cudzoziemca. Odbiera korespondencję z urzędu, odpowiada na wezwania, uzupełnia dokumentację oraz może zapoznawać się z aktami postępowania. Po zgłoszeniu pełnomocnictwa pisma kierowane są do reprezentanta, dlatego podane dane do doręczeń powinny być aktualne. Po złożeniu wniosku portal MOS nie służy do dalszej korespondencji z urzędem wojewódzkim. Kolejne pisma przekazuje się poza systemem, zgodnie z wymaganiami dotyczącymi danej czynności. Przykładowo odwołanie od decyzji wnosi się w formie papierowej albo elektronicznie na adres do e-Doręczeń właściwego wojewody. Zakres czynności powierzonych pełnomocnikowi dobrze więc określić już podczas udzielania pełnomocnictwa.
System MOS II zmienił sposób składania wniosków pobytowych oraz załączników wymaganych na początku postępowania. Część czynności nadal wymaga jednak osobistego udziału cudzoziemca, natomiast dalsze prowadzenie postępowania może powierzyć pełnomocnikowi. Pozwala to sprawniej odpowiadać na wezwania, pilnować terminów i uzupełniać wymaganą dokumentację.
