Karta stałego pobytu w Polsce, polskie obywatelstwo, skarga na wojewodę

Przeprowadzimy Państwa przez to, czego wymaga sprawa karty stałego pobytu i obywatelstwa polskiego: właściwe dokumenty, poprawnie wypełnione formularze i opłata wskazana w przepisach.

Prowadzimy tę sprawę w MOS II jako pełnomocnik

W sprawach pobytowych, w których od 27 kwietnia 2026 roku wnioski składa się przez system MOS II, działamy jako pełnomocnik. Konto zakłada cudzoziemiec przez własny profil zaufany, a my przygotowujemy wniosek i załączniki w formie, której wymaga system, w tym zdjęcie elektroniczne 684 na 883 piksele, dołączamy pełnomocnictwo i jako pełnomocnik odbieramy korespondencję z urzędu, która przychodzi papierowo, nie przez system. Więcej o samym systemie piszemy na stronie MOS II, wnioski pobytowe online.

Jak uzyskać pobyt stały w Polsce?

Zezwolenie na pobyt stały wydawane jest obcokrajowcom, którzy spełniają przesłanki opisane w art. 195 ustawy o cudzoziemcach. Legalizacja pobytu w Polsce obwarowana jest koniecznością spełnienia określonych warunków. Karta stałego pobytu w Polsce jest dokumentem wydawanym przez urzędy wojewódzkie, wymagany wniosek należy złożyć najpóźniej w ostatnim dniu legalnego pobytu obcokrajowca, aby starać się o kartę pobytu. Od 27 kwietnia 2026 roku wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt stały składa się elektronicznie przez MOS, a dołącza się do niego aktualną fotografię i odwzorowanie cyfrowe wszystkich stron ważnego dokumentu podróży. Wymagane są również dokumenty potwierdzające spełnienie określonych, w danym przypadku, przesłanek, ich rodzaj jest uzależniony od indywidualnej sytuacji cudzoziemca. Koniecznym jest też złożenie odcisków linii papilarnych i uiszczenie opłaty skarbowej w kwocie 640 zł.

Karta stałego pobytu dla obywateli Ukrainy - na jaki czas?

Karta pobytu stałego w Polsce dla Ukraińców, tak jak w przypadku obywateli innych państw, wydawana jest na czas nieoznaczony, jednak dokument należy wymieniać co 10 lat. Ten sam okres dotyczy karty stałego pobytu dla dziecka obywatela Ukrainy. Po upływie wskazanego czasu należy wymienić jedynie dokument, nie trzeba składać ponownie wniosku o decyzję w tej sprawie.

Co daje karta stałego pobytu w Polsce?

Karta stałego pobytu w Polsce - uprawienia:

• prawo do zamieszkania na terenie RP i pozwolenie na pracę w Polsce bez konieczności uzyskania dodatkowych zezwoleń
• prawo do podróży w strefie Schengen w celach turystycznych przez czas 90 dni w okresie 180 dni.

Jak zdobyć polskie obywatelstwo?

O polskie obywatelstwo można ubiegać się na kilka sposobów:

• Z mocy prawa - uzyskuje je małoletnie dziecko, jeśli co najmniej jedno z rodziców jest obywatelem Polski w chwili urodzenia dziecka lub jeżeli dziecko urodziło się na terytorium RP, a jego rodzice są nieznani albo nie posiadają żadnego obywatelstwa.
• Poprzez nadanie obywatelstwa polskiego - nadaje je Prezydent RP na wniosek cudzoziemca.
• Przez uznanie za obywatela polskiego - dotyczy min. cudzoziemców, którzy przebywali na terenie Polski nieprzerwanie przez okres 3 lat na podstawie zezwolenia na pobyt stały lub długoterminowy dla rezydenta UE. Katalog osób uprawnionych do ubiegania się o obywatelstwo polskie w drodze uznania jest rozległy (np. obywatelstwo polskie przez małżeństwo), muszą jednak zostać spełnione określone przesłanki, konieczna jest też znajomość języka polskiego potwierdzona urzędowym poświadczeniem co najmniej na poziomie B1 albo świadectwem ukończenia szkoły w Polsce lub szkoły za granicą z wykładowym językiem polskim.
• Przez przywrócenie obywatelstwa polskiego - dotyczy osób, które posiadały polskie obywatelstwo w przeszłości, utraciły je przed dniem 1 stycznia 1999 roku.

Małżeństwo z Polakiem

Jednym ze sposobów na legalizację pobytu w Polsce jest zawarcie małżeństwa z obywatelem polskim. Taki związek może również stanowić podstawę do uzyskania zezwolenia na pobyt stały, a w dalszej perspektywie uznanie za obywatela polskiego. Aby jednak było to możliwe, należy spełnić określone warunki prawne, m.in. pozostawać w związku małżeńskim przez wymaganą liczbę lat przed złożeniem wniosku o obywatelstwo. Dodatkowo urząd będzie weryfikował m.in. długość i autentyczność relacji, sytuację materialną, znajomość języka polskiego oraz brak przesłanek negatywnych (np. zagrożenie dla porządku publicznego). Warto pamiętać, że małżeństwo zawarte wyłącznie w celu legalizacji pobytu może zostać uznane za fikcyjne, co skutkuje konsekwencjami prawnymi, w tym odmową przyznania zezwolenia i obywatelstwa. Zawarcie małżeństwa z obcokrajowcem w Polsce wiąże się z dodatkowymi formalnościami, takimi jak przedstawienie wymaganych dokumentów, złożenie kierownikowi urzędu stanu cywilnego dokumentu stwierdzającego, że zgodnie z właściwym prawem cudzoziemiec może zawrzeć małżeństwo, albo postanowienia sądu zwalniającego z tego obowiązku.

Gdzie złożyć wniosek o obywatelstwo polskie?

Wniosek o uznanie za obywatela polskiego składa się do wojewody, a decyzję wydaje wojewoda właściwy ze względu na miejsce zamieszkania. Wniosek o nadanie obywatelstwa przez Prezydenta RP składa się za pośrednictwem wojewody albo konsula, osobiście lub korespondencyjnie z podpisem urzędowo poświadczonym.

Dokument potwierdzający obywatelstwo polskie

Dokumentem potwierdzającym polskie obywatelstwo jest ważny polski paszport lub dowód osobisty.

Skrócenie deportacji

Skrócenie deportacji to potoczna nazwa wniosku o cofnięcie zakazu ponownego wjazdu, który rozpatruje organ, który w pierwszej instancji wydał decyzję o zobowiązaniu do powrotu. Zakaz wjazdu na terytorium RP co do zasady oznacza wpis do wykazu cudzoziemców, których pobyt jest niepożądany, a taki wpis jest podstawą odmowy zezwolenia na pobyt stały lub czasowy w Polsce. Cudzoziemiec, który nie mieszka w Polsce ani w innym państwie UE, EOG lub w Szwajcarii i nie działa przez konsula, musi wskazać w Polsce co najmniej pełnomocnika do doręczeń, a pełnomocnik może też poprowadzić całą procedurę.

Skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność wojewody

Do 4 marca 2027 roku w sprawach o zezwolenie na pobyt czasowy, stały i rezydenta długoterminowego UE terminy na załatwienie sprawy przez wojewodę nie biegną, a przepisów o bezczynności organu się nie stosuje, więc ponaglenie i skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność w tych sprawach dziś nie przysługują. Biorąc pod uwagę, ze wnioski o pobyt stały w Polsce składa się do wojewody właściwego ze względu na miejsce pobytu cudzoziemca, to właśnie on (wojewoda) musi wydać stosowne zezwolenie. Zdarza się jednak, że wojewoda przekracza termin przewidziany przez prawo i mamy wtedy do czynienia z bezczynnością lub przewlekłym postępowaniem. Cudzoziemiec, który stara się o zezwolenie na pobyt stały może w takiej sytuacji złożyć skargę. Skarga do WSA (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego) musi być jednak poprzedzona złożeniem ponaglenia na działanie organu. Bardzo ważne jest, aby w skardze wskazać konkretne zarzuty naruszenia przepisów prawa, w przeciwnym wypadku Sąd może jej nie uwzględnić. Z punktu widzenia cudzoziemca, niezwykle istotne jest to, aby znał on swoje prawa, gdyż skarga na bezczynność wojewody rozpatrywana przez Sąd może nie tylko skutkować grzywną,  ale również przyznaniem od wojewody na rzecz cudzoziemca sumy pieniężnej do wysokości połowy dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej. Sytuacje, w których cudzoziemcom przyznaje się taką sumę pieniężną w wysokości kilku tysięcy złotych, nie są odosobnione, dlatego warto korzystać ze swoich praw. Skarga do sądu administracyjnego na bezczynność Wojewody to czynność prawna, która ma miejsce w sytuacji, gdy strona postępowania administracyjnego wykorzystała już drogę administracyjną, a sprawa nadal nie jest wykonana przez Wojewodę. Inaczej mówiąc, gdy cudzoziemiec założył sprawę np. legalizację pobytu, minął termin ustawowy na jej wykonanie, następnie napisano ponaglenie, a sprawa nadal nie jest załatwiona i nie ma żadnego kontaktu ze strony Wojewody. Nasza usługa zawiera napisanie skargi, skompletowanie dokumentacji oraz przeprowadzenie sprawy aż do momentu wydania wyroku sądowego. Najczęściej wyrok zawiera nakaz wydania decyzji w ciągu dni 14 przez Wojewodę, a często Sąd Administracyjny przysądza również kwoty pieniężne dla cudzoziemca oraz zwrot kosztów procesu.

Karta rezydenta Unii Europejskiej

Oprócz karty stałego pobytu, cudzoziemcy mogą starać się również o zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, którego również udziela się na czas nieoznaczony. Wniosek o to zezwolenie może złożyć cudzoziemiec, który przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej legalnie i nieprzerwanie co najmniej przez 5 lat bezpośrednio przed złożeniem wniosku o udzielenie tego zezwolenia. Ponadto musi on spełniać takie warunki, jak:

• posiadanie stabilnego i regularnego źródła dochodu, które wystarcza na pokrycie kosztów utrzymania siebie i ewentualnych członków rodziny, którzy pozostają na jego utrzymaniu,
• posiadanie ubezpieczenia zdrowotnego w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych lub potwierdzenie pokrycia przez ubezpieczyciela kosztów leczenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
• znajomość języka polskiego i możliwość potwierdzenia tego poprzez okazanie urzędowego poświadczenia, np. certyfikatu wydanego przez Państwową Komisję do spraw Poświadczania Znajomości Języka Polskiego jako Obcego na poziomie biegłości językowej co najmniej B1, czy świadectwa ukończenia szkoły w Polsce, w której językiem wykładowym był polski.

Nasza kancelaria pomoże Tobie w staraniu się o przyznanie karty rezydenta Unii Europejskiej.