Brak dochodów małżonka a zezwolenie dla rezydenta UE

W skrócie: przy zezwoleniu dla rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej urząd bada stabilne i regularne źródło dochodu. Gdy zarabia tylko jeden z małżonków, a łączy ich wspólność majątkowa, wojewodowie potrafią zakwestionować wniosek drugiego. Poniżej tłumaczymy, dlaczego taka odmowa bywa błędna i co się w takiej sprawie robi.

Na czym polega warunek dochodowy

Zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej wymaga wykazania, że cudzoziemiec ma stabilne i regularne źródło dochodu wystarczające na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na jego utrzymaniu. Dochód bada się za wymagany okres poprzedzający złożenie wniosku, a jego wysokość porównuje z progiem wynikającym z przepisów o pomocy społecznej.

Przepis mówi o źródle dochodu, nie o osobistym zatrudnieniu wnioskodawcy. To rozróżnienie jest sednem całego problemu, bo w wielu rodzinach jedna osoba pracuje zawodowo, a druga prowadzi dom albo opiekuje się dziećmi.

Skąd bierze się odmowa

W praktyce urzędu wygląda to tak: małżonkowie mieszkają razem, mają wspólność majątkową, wszystkie środki wpływają na wspólne konto, ale zaświadczenie o zatrudnieniu przedstawia tylko jedno z nich. Wojewoda uznaje wtedy, że drugi małżonek nie wykazał własnego stabilnego źródła dochodu, i odmawia zezwolenia.

Argument brzmi formalnie poprawnie, ale pomija instytucję z kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje wspólność ustawowa, a wynagrodzenie za pracę każdego z małżonków wchodzi do majątku wspólnego. Środki zarobione przez jedną osobę są więc z mocy prawa wspólne, a nie cudze.

Co podnosi się w odwołaniu

Charakter wspólności majątkowej

Pierwszy argument dotyczy prawa rodzinnego: wynagrodzenie małżonka wchodzi do majątku wspólnego, więc wnioskodawca ma do niego prawo, a nie korzysta z cudzych pieniędzy na zasadzie uprzejmości. To zmienia ocenę tego, czy źródło dochodu istnieje i czy jest stabilne.

Rzeczywista sytuacja rodziny

Drugi argument to stan faktyczny: wspólne gospodarstwo domowe, wspólne konto, wspólne rozliczenie podatkowe, wspólny adres zamieszkania i wspólne utrzymanie dzieci. Te dowody pokazują, że rodzina funkcjonuje jako całość, a nie jako dwie oddzielne sytuacje majątkowe.

Wysokość dochodu wobec progu ustawowego

Trzeci element to arytmetyka. Trzeba wykazać, że dochód rodziny przekracza próg wymagany dla liczby osób pozostających na utrzymaniu. Ta część bywa pomijana w pierwotnym wniosku, a decyduje o wyniku.

Jakie dokumenty przygotować

• odpis aktu małżeństwa, przy małżeństwie zawartym za granicą razem z tłumaczeniem przysięgłym,
• oświadczenie o ustroju majątkowym albo umowa majątkowa, jeżeli była zawierana,
• zaświadczenie o zatrudnieniu i dochodach małżonka za wymagany okres,
• wspólne rozliczenie podatkowe za poprzedni rok,
• wyciągi ze wspólnego rachunku bankowego,
• dokumenty dotyczące mieszkania i osób pozostających na utrzymaniu,

Kiedy urząd ma rację

Nie każda taka odmowa jest błędna. Jeżeli małżonkowie mają rozdzielność majątkową, mieszkają osobno albo dochód rodziny realnie nie przekracza progu, argument o wspólności nie wystarczy. Bywa też, że problemem nie jest sam brak dochodu po stronie wnioskodawcy, lecz to, że dochód małżonka nie jest stabilny: umowy krótkoterminowe, przerwy w zatrudnieniu, dochód z działalności wykazywany nieregularnie. Wtedy pracę zaczyna się od uporządkowania dokumentacji, a nie od pisma procesowego.

Co zrobić po otrzymaniu odmowy

Termin na odwołanie wynosi czternaście dni od doręczenia decyzji, a rozpoznaje je Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Do czasu rozstrzygnięcia pobyt pozostaje legalny, co przy tego typu sprawach ma dodatkowe znaczenie, bo pozwala spokojnie uzupełnić dokumentację o dowody, których wcześniej nie złożono.

W części spraw rozsądniejsze bywa złożenie nowego wniosku, na przykład gdy w międzyczasie zmieniła się sytuacja zawodowa wnioskodawcy albo gdy odmowa wynikała z okresu, który już minął. Ocena, co się bardziej opłaca, jest częścią pierwszej rozmowy o sprawie.

Gdzie o tym piszemy więcej

Zasady dotyczące samego zezwolenia, w tym liczenia pięcioletniego okresu pobytu i przerw, które go przerywają, opisujemy w kategorii karta rezydenta. Sprawy odwoławcze prowadzimy w ramach usługi odwołania od decyzji o odmowie, a bieżące postępowania pobytowe przy usłudze legalizacja pobytu w Polsce.

Pytania, które padają najczęściej

Czy muszę pracować, żeby dostać status rezydenta

Przepis mówi o stabilnym i regularnym źródle dochodu, a nie o osobistym zatrudnieniu. Przy wspólności majątkowej dochód małżonka jest wspólnym majątkiem, co jest podstawą argumentacji w takich sprawach.

Za jaki okres liczy się dochód

Za okres poprzedzający złożenie wniosku, wskazany w przepisach. Dlatego dokumenty warto kompletować bezpośrednio przed złożeniem, a nie z dużym wyprzedzeniem.

Czy rozdzielność majątkowa przekreśla sprawę

Nie przekreśla, ale zmienia argumentację, bo wtedy nie ma majątku wspólnego. Trzeba wykazać inne źródło dochodu albo faktyczne łożenie na utrzymanie.

Czy zasiłki i świadczenia rodzinne liczą się do dochodu

To zależy od rodzaju świadczenia i od tego, jak urząd ocenia jego stabilność. Część świadczeń bywa kwestionowana, dlatego lepiej opierać wniosek na dochodzie z pracy albo działalności.

Co zrobić, gdy dochód małżonka jest nieregularny

Uporządkować dokumentację przed złożeniem wniosku: zebrać umowy, potwierdzenia przelewów i rozliczenia podatkowe za pełny okres, żeby pokazać ciągłość, a nie wyrywkowe miesiące.

Ile trwa odwołanie w takiej sprawie

Zwykle od kilku do kilkunastu miesięcy, a przez ten czas pobyt pozostaje legalny.