Czy można odwołać się od decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu?
Wiele osób po otrzymaniu decyzji o zobowiązaniu do powrotu uważa, że nie ma już możliwości na legalne pozostanie w Polsce. Nie zdają sobie jednak sprawy z tego, że od rozstrzygnięcia można się odwołać. Wyjaśniamy, jak przebiega procedura odwoławcza i co dzieje się po rozpoznaniu sprawy przez organ drugiej instancji.
Ile czasu jest na odwołanie od decyzji o zobowiązaniu do powrotu?
Na wniesienie odwołania cudzoziemiec ma 7 dni od doręczenia decyzji. Czas ten liczy się od następnego dnia. Jeśli dokument został odebrany 3 czerwca, ostatnim dniem na złożenie pisma będzie 10 czerwca. Gdy wypada on w sobotę lub święto, odwołanie można wnieść w najbliższym dniu roboczym. Pismo kieruje się do Komendanta Głównego Straży Granicznej, ale składa u komendanta placówki albo oddziału SG, który wydał zaskarżone rozstrzygnięcie. Odwołanie nie musi zawierać rozbudowanego uzasadnienia. Powinno jednak wskazywać, z które ustalenia Straży Granicznej są nieprawidłowe i jakie dowody je podważają. Jeśli cudzoziemiec spóźnił się ze złożeniem wniosku z przyczyn od siebie niezależnych, takich jak nagła hospitalizacja, może wystąpić o przywrócenie terminu. Ma na to 7 dni od ustania przeszkody. W tym samym czasie musi złożyć odwołanie i uprawdopodobnić brak swojej winy.
Czy odwołanie wstrzymuje wykonanie decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu?
Odwołanie wniesione w terminie co do zasady wstrzymuje wykonanie decyzji do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez Komendanta Głównego Straży Granicznej. Jeżeli cudzoziemiec ma ważną wizę krajową albo zezwolenie na pobyt czasowy, może zostać w kraju na tej podstawie, ponieważ dokument traci ważność dopiero po zakończeniu postępowania. Warunkiem jest jednak to, że nie wygaśnie wcześniej, ponieważ rozpoznanie odwołania może potrwać kilka lub kilkanaście miesięcy. Jeśli cudzoziemiec już wcześniej przebywał w Polsce nielegalnie, złożenie pisma jedynie zatrzyma wykonanie obowiązku powrotu. Wyjątkiem jest nadanie rozstrzygnięciu rygoru natychmiastowej wykonalności albo obowiązek jego niezwłocznego wykonania wynikający z ustawy. Organ odwoławczy może jednak w uzasadnionym przypadku wstrzymać takie działania.
Jakie są możliwe rozstrzygnięcia odwołania od decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu?
Komendant Główny Straży Granicznej ponownie analizuje zgromadzone dokumenty, zarzuty przedstawione w odwołaniu oraz sposób przeprowadzenia postępowania. Na tej podstawie może wydać jedno z następujących rozstrzygnięć:
- utrzymać zaskarżoną decyzję w mocy,
- uchylić ją w całości lub części i samodzielnie rozstrzygnąć sprawę,
- uchylić ją i umorzyć postępowanie pierwszej instancji w całości lub części,
- uchylić ją w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji,
- umorzyć postępowanie odwoławcze.
Uchylenie wcześniejszego rozstrzygnięcia nie zawsze oznacza, że cudzoziemiec może pozostać w Polsce. Jeśli sprawa wróci do placówki albo oddziału SG, funkcjonariusze ponownie zbadają wskazane okoliczności i nadal mogą zobowiązać go do powrotu.
Co można zrobić po odrzuceniu odwołania od decyzji deportacyjnej?
Jeżeli Komendant Główny SG nie uwzględni odwołania i utrzyma zobowiązanie do powrotu, cudzoziemiec może złożyć skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Ma na to 30 dni od doręczenia rozstrzygnięcia. WSA sprawdza, czy Straż Graniczna prawidłowo zastosowała przepisy i przeprowadziła postępowanie. Jeśli wykryte błędy mogły zmienić jego wynik, sąd uchyli zaskarżone rozstrzygnięcie. W przeciwnym razie oddali skargę. Jej złożenie nie zatrzymuje wykonania obowiązku powrotu, dlatego należy złożyć osobny wniosek o wstrzymanie decyzji. Powinien on wskazywać konkretne konsekwencje wyjazdu, np. przerwanie leczenia albo rozdzielenie cudzoziemca z małoletnim dzieckiem. Jeżeli WSA nie uwzględni skargi, pozostaje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, którą co do zasady sporządza adwokat albo radca prawny.
Odwołanie od decyzji o deportacji może być dobrym rozwiązaniem, jeśli potrzebujesz więcej czasu, aby uporządkować sprawy w Polsce. Pismo powinno jednak opierać się na konkretnych zarzutach i dowodach, które mogą podważyć decyzję Straży Granicznej. Jeśli nie jesteś pewny, co zawrzeć w odwołaniu, możesz skorzystać z pomocy prawnej w celu zebrania i przygotowania dokumentów.
