Jakie korzyści daje karta rezydenta?
Osoby, które chcą na stałe zamieszkać w Polsce, mają prawo do ubiegania się o kartę rezydenta Unii Europejskiej. Jakie są korzyści z uzyskania takiego zezwolenia na pobyt? Czy posiadając status rezydenta, można legalnie pracować i podróżować po UE? Przeczytaj nasz artykuł, aby dowiedzieć się więcej, co daje karta rezydenta.
Jakie prawa daje karta rezydenta w Polsce?
Osoba posiadająca kartę rezydenta długoterminowego UE zyskuje prawo do zamieszkiwania w Polsce na czas nieokreślony, pod warunkiem że przebywa ona legalnie na jej terytorium co najmniej przez 5 lat. Dokument ten daje cudzoziemcowi dostęp do publicznej służby zdrowia, jeśli jest on ubezpieczony lub posiada potwierdzenie pokrywania kosztów leczenia. Karta rezydenta umożliwia też obcokrajowcowi zameldowanie się, zawieranie umów najmu, korzystanie z usług bankowych i załatwiania innych formalności wymagających oficjalnego potwierdzenia miejsca zamieszkania. Rezydent długoterminowy zyskuje również prawo do edukacji publicznej. Może on zatem kształcić się w szkołach i studiować na uczelniach wyższych na tych samych zasadach co obywatele Polski.
Osoba posiadająca kartę rezydenta UE ma prawo ubiegać się o wszystkie świadczenia socjalne i pomoc publiczną, jeżeli spełnia określone kryteria dochodowe i związane z zatrudnieniem. Może ona też uczestniczyć w procesie integracji społecznej – np. uczyć języka polskiego, uzyskać dokument poświadczający znajomość języka, co bywa wymogiem ustawowym. Warto też podkreślić różnicę między posiadaniem karty rezydenta a karty pobytu czasowego. Ten pierwszy dokument jest wydawany na stałe, więc nie wymaga odnawiania co kilka miesięcy. Stanowi to duże ułatwienie dla osoby, która chce osiedlić się w Polsce na zawsze.
Czy można pracować z kartą rezydenta?
Cudzoziemiec, który uzyskał kartę rezydenta Unii Europejskiej, może podejmować zatrudnienie w Polsce bez konieczności uzyskiwania odrębnego pozwolenia na pracę. Prawo pracy stosuje bowiem wobec niego takie same zasady jak w przypadku obywateli RP. Obcokrajowiec może zatem działać jako pracownik najemny lub prowadzić własną działalność gospodarczą pod warunkiem spełnienia warunków finansowych i podatkowych przewidzianych prawem.
W 2025 roku zmodyfikowano definicję wyższych kwalifikacji zawodowych celem implementacji dyrektywy UE 2021/1883. Wpływa to na sytuację cudzoziemców pracujących w regulowanych zawodach, np. jako lekarze lub nauczyciele. Przepisy obowiązujące od 1 czerwca 2025 r. wprowadzają wzór wniosku i procedury, które jasno określają wymogi, upraszczając proces ubiegania się o zezwolenie i wykonywanie pracy. W przypadkach gdy karta rezydenta była uzyskana na bazie wcześniejszego pobytu na podstawie Niebieskiej Karty UE lub innych dokumentów UE, zalicza się czas spędzony w innym państwie członkowskim w ramach określonych warunków. Rezydent długoterminowy może legalnie pracować przez cały rok, w pełnym lub częściowym wymiarze godzin. Posiadacz karty rezydenta ma również łatwiejszy dostęp do formalności związanych z zatrudnieniem – umów, zezwoleń, rozliczeń podatkowych.
Czy można podróżować po UE z kartą rezydenta?
Rezydent długoterminowy UE, który otrzymał zezwolenie od Polski, może podróżować po strefie Schengen bez wizy na maksymalnie 90 dni w ciągu pół roku. Dotyczy to wyjazdów turystycznych, służbowych czy rodzinnych. Jeśli obcokrajowiec chce mieszkać w innym państwie UE dłużej, musi starać się o pozwolenie zgodne z prawem tego kraju. Nowe przepisy z kwietnia 2025 roku pozwalają doliczać czas pobytu w Unii Europejskiej (np. na podstawie Niebieskiej Karty, wizy naukowca czy ochrony międzynarodowej) do wymaganego okresu do uzyskania statusu rezydenta. Posiadacze Niebieskiej Karty UE mają też więcej praw do przenoszenia się między krajami członkowskimi. Karta rezydenta ułatwia podróże służbowe i wyjazdy na szkolenia, ponieważ nie trzeba co chwilę starać się o wizę. Dokument ten nie daje jednak możliwości pracowania w dowolnym kraju UE bez ograniczeń. W niektórych przypadkach potrzebne jest uzyskanie zgody lub spełnienie lokalnych wymagań.
Karta rezydenta długoterminowego daje cudzoziemcowi takie same prawa, jak obywatelom Polski. Posiadacz tego dokumentu może legalnie pracować, mieszkać i pobierać edukację na terenie naszego państwa. Co ważne, karta rezydenta jest wydawana bezterminowo, dlatego obcokrajowiec nie musi cyklicznie jej odnawiać.
